20 stycznia 2025 r. w Centrum Konferencyjnym Golden Floor w  Warszawie, odbyła się konferencja, organizowana przez Ogólnopolskie Stowarzyszenie Szpitali Prywatnych (OSSP), pt.  “Informatyzacja szpitali w kontekście reformy systemu ochrony zdrowia“. Wydarzenie dotyczyło najistotniejszych zagadnień związanych z cyfryzacją w sektorze ochrony zdrowia. Eksperci z różnych dziedzin omówili wyzwania oraz możliwości związane z interoperacyjnością systemów, cyberbezpieczeństwem i wykorzystaniem sztucznej inteligencji w medycynie, z Wiceministrem Zdrowia Jerzym Szafranowiczem.

Interoperacyjność systemów medycznych

Jednym z głównych tematów konferencji, była potrzeba zapewnienia współdziałania systemów informatycznych,  obsługujących pacjentów oraz centralnych baz danych. Obecnie szpitale borykają się z problemami wynikającymi z braku standardów i wysokimi kosztami integracji systemów informatycznych. Podczas konferencji przytoczono sytuację Bonifraterskiego Centrum Medycznego, które musiało zmagać się z niekompatybilnością różnych systemów HIS, a także z ograniczeniami w dostępie do danych, nakładanymi przez dostawców oprogramowania, mimo że powinny one należeć do szpitala.

Jakie wyciągnięto wnioski? 

• Konieczne są jasne wytyczne dotyczące finansowania i integracji systemów, z uwzględnieniem, że systemy powinny dostosowywać się do szpitali, a nie odwrotnie,
• Należy wprowadzić obowiązkowe, dwukierunkowe API do wymiany danych, dostępne bez dodatkowych opłat,
• Szpitale powinny mieć pełną kontrolę nad swoimi danymi, bez dodatkowych barier technicznych i finansowych.

Cyberbezpieczeństwo w medycynie

Przedstawiciele NFZ oraz Ministerstwo Zdrowia,  podkreślili konieczność wdrożenia skutecznych rozwiązań ochrony danych pacjentów, oraz zabezpieczenia systemów przed cyberatakami. Wśród najważniejszych wyzwań wskazano potrzebę wsparcia rządowego i finansowego dla placówek medycznych, szczególnie w zakresie zabezpieczenia systemów. Została również podkreślona konieczność wprowadzenia obowiązkowych standardów dotyczących serwisowania i aktualizacji oprogramowania, co pozwoli zapewnić ich bezpieczeństwu. Niezwykle istotne jest przeprowadzenie szkoleń dla personelu medycznego w zakresie cyberbezpieczeństwa, by zwiększyć świadomość zagrożeń by  skutecznie chronić dane pacjentów.

Sztuczna inteligencja – szansa czy zagrożenie dla ochrony zdrowia?

Podczas konferencji szeroko omawiano wykorzystanie sztucznej inteligencji w diagnostyce i obsłudze pacjentów, uznając ją za szansę, pod warunkiem odpowiedniego wdrożenia i regulacji.  AI wesprze analizę obrazów medycznych, takich jak USG, angiografia czy endoskopia, sugerując diagnozy i przyspieszając opisywanie wyników. Dzięki temu czas badania oraz obciążenie pacjentów, zostaną znacznie skrócone.

AI może także wspierać standaryzację opisów medycznych oraz tworzenie centralnych baz referencyjnych. Zastosowanie AI jest niezbędne, zwłaszcza w obliczu rosnącej liczby pacjentów oraz wyzwań demograficznych. Wprowadzenie sztucznej inteligencji stwarza nowe możliwości, ale również wymaga odpowiednich wytycznych i regulacji.

Kwestie prawne związane z błędami diagnostycznymi wskazują, że mimo iż sztuczna inteligencja stanowi istotne wsparcie w procesie diagnostycznym, ostateczna odpowiedzialność za postawienie diagnozy oraz podejmowanie decyzji medycznych pozostaje lekarzowi. Pacjent musi świadomie wyrazić zgodę na wykorzystanie AI. Unia Europejska opublikowała wytyczne dotyczące certyfikacji AI jako wyrobu medycznego, a na świecie  lekarze już korzystają z tych rozwiązań, mimo trwających dyskusji na temat regulacji prawnych. 

Cyfryzacja ochrony zdrowia 

To proces nieunikniony, który wymaga skoordynowanych działań w ramach szpitali, dostawców systemów i administracji publicznej. 

Kluczowe wnioski:

• Konieczne jest stworzenie standardów interoperacyjności i ich obowiązkowe uwzględnienie w przetargach, aby systemy mogły współpracować bez dodatkowych kosztów integracji, 
• Priorytetem jest wzmocnienie ochrony danych pacjentów. Placówki medyczne potrzebują wsparcia finansowego i technicznego w zakresie zabezpieczeń oraz szkoleń personelu z cyberbezpieczeństwa,
• AI ma ogromny potencjał w diagnostyce i poprawie efektywności procesów medycznych, ale wymaga odpowiednich regulacji, transparentności i ustalenia odpowiedzialności za błędy diagnostyczne.

Wiceminister Zdrowia Jerzy Szafranowicz przyjął dokument z wytycznymi opracowanymi przez OSSP i ekspertów, co może stanowić istotny krok w kierunku reformy systemu ochrony zdrowia i wdrażania nowoczesnych rozwiązań cyfrowych.

Jesteśmy dumni, że szpitale prywatne mogą mieć wyraźny głos w tej sprawie, a my mamy zaszczyt być jej częścią.