Chirurgia zaćmy nieustannie się rozwija, a jednym z kluczowych czynników wpływających na jakość wyników pooperacyjnych jest odpowiedni dobór soczewki wewnątrzgałkowej. Wszczepienie soczewek hydrofobowych to większa trwałość, niższe ryzyko powikłań oraz większy komfort dla pacjenta.

Soczewki wewnątrzgałkowe hydrofilowe i hydrofobowe – różnice

Różnice pomiędzy soczewkami hydrofobowymi a hydrofilowymi wynikają przede wszystkim z właściwości materiałów, z których zostały wykonane. Soczewki hydrofobowe zawierają minimalną ilość wody, podczas gdy soczewki hydrofilowe – znacznie większą. Ta podstawowa różnica wpływa na ich zachowanie po wszczepieniu do oka.

• Zawartość wody – soczewki hydrofobowe zazwyczaj zawierają mniej niż 5% wody, co ogranicza ich podatność na wiązanie białek i innych substancji. Dla porównania, soczewki hydrofilowe mogą zawierać nawet do 38% wody.

• Biokompatybilność – materiały hydrofobowe cechują się wysoką zgodnością z torebką soczewki, choć mogą wywoływać silniejszą reakcję komórkową na swojej powierzchni. Z kolei soczewki hydrofilowe lepiej współgrają z błoną naczyniową, ale wykazują gorszą zgodność z torebką soczewki, co sprzyja rozrostowi komórek i zwiększa ryzyko zmętnienia tylnej torebki (PCO).

• Zmętnienie tylnej torebki soczewki (PCO) – metaanalizy wykazują, że soczewki hydrofilowe są bardziej podatne na rozwój PCO niż ich hydrofobowe odpowiedniki. Może to wynikać z wyższej zawartości wody sprzyjającej migracji komórek nabłonka oraz z mniej wyraźnych krawędzi optycznych, które stanowią słabszą barierę dla tego procesu.

• Przejrzystość optyczna – dzięki niskiej zawartości wody, soczewki hydrofobowe zachowują stabilną przejrzystość optyczną przez długi czas po operacji. Minimalna adhezja białek i innych osadów zapobiega tworzeniu się złogów, co pozwala na utrzymanie wysokiej jakości widzenia.

Korzyści ze stosowania soczewek hydrofobowych

Wybór soczewek hydrofobowych niesie ze sobą wiele korzyści, zarówno w krótkim, jak i długim okresie po operacji:

• Redukcja ryzyka PCO – jedna z kluczowych zalet soczewek hydrofobowych to zmniejszenie ryzyka zmętnienia tylnej torebki soczewki, które może prowadzić do pogorszenia widzenia i konieczności przeprowadzenia kapsulotomii laserowej YAG.

• Długoterminowa przejrzystość optyczna – stabilność materiału oraz ograniczona interakcja z otoczeniem wewnątrzgałkowym zapewniają długoletnią jakość widzenia. Soczewki hydrofobowe są mniej podatne na zmętnienia i złogi.

• Zgodność z nowoczesnymi technikami chirurgicznymi – elastyczne, składane soczewki hydrofobowe (np. AcrySof firmy Alcon) można implantować przez niewielkie nacięcia, co wpisuje się w trend minimalnie inwazyjnej chirurgii zaćmy. Przekłada się to na krótszy czas rekonwalescencji i mniejsze ryzyko powikłań.

• Przewidywalność wyników refrakcyjnych – stabilność pozycji soczewki w oku pozwala precyzyjniej przewidzieć wyniki refrakcji i dobrać odpowiednią moc soczewki, zmniejszając potrzebę późniejszej korekcji okularowej.

• Niższe ryzyko powikłań pooperacyjnych – soczewki hydrofobowe dzięki swojej stabilności i wysokiej biokompatybilności redukują ryzyko takich powikłań jak stan zapalny, decentracja soczewki czy obrzęk rogówki.

Właściwości materiałowe i konstrukcyjne soczewek hydrofobowych przekładają się na poprawę jakości widzenia, zmniejszenie ryzyka powikłań oraz większą przewidywalność wyników pooperacyjnych.

Źródło:
Raport „Korzyści ze stosowania soczewek hydrofobowych”
Prof. dr hab. med. Andrzej Grzybowski, Uniwersytet Warmińsko-Mazurski w Olsztynie
Dr hab. Monika Raulinajtys-Grzybek, prof. SGH, Szkoła Główna Handlowa w Warszawie

Artykuł napisany we współpracy z firmą Alcon.

Powikłania po operacji zaćmy – co mówią dane? 

Autor zdjęcia – ChatGPT.